آمار و احتمال درباره پاندمی شدن «طاعون» چه می‌گویند؟

این روزها و با انتشار اخباری درباره شیوع یک بیماری به نام طاعون روسی یا طاعون ریوی، نگرانی‌ها در این باره به شدت افزایش یافته و افراد با دقت و وسواس زیادی اخبار مرتبط با این بیماری، از علائم بیماری تا نحوه انتقال و میزان شیوع بیماری را با دقت دنبال می‌کنند. عامل این بیماری، باکتری معروف یرسینیا پستیس (Yersinia pestis) است؛ یعنی همان میکروارگانیسمی که عامل تاریخی «مرگ سیاه» در قرون وسطی بود، اما این بار در شکل خطرناکِ انتقال تنفسی، یعنی طاعون ریوی ظاهر شده است. یکی از معیارهای مهم برای بررسی سرعت انتشار یک بیماری، «نرخ بازتولید پایه» یا «R۰» است؛ یعنی به‌طور میانگین هر فرد مبتلا می‌تواند بیماری را به چند نفر دیگر منتقل کند. برآوردها نشان می‌دهد R۰ در طاعون ریوی، بسته به عواملی مانند تراکم جمعیت و میزان تهویه، حدود ۱.۳ تا ۴ است. برای مقایسه، این عدد در سویه‌های اولیه کووید-۱۹ حدود ۲.۵ تا ۳.۵ و در بیماری سرخک حدود ۱۲ تا ۱۸ برآورد شده بود. بنابراین طاعون ریوی می‌تواند زنجیره انتقال ایجاد کند، اما میزان سرایت آن با بیماری‌هایی مانند سرخک قابل مقایسه نیست و با شناسایی سریع بیماران، درمان و ک