ابزارهای قدرت در قرن بیستویکم حامد حاجیحیدری
از بنادر و تنگهها تا کابلهای زیردریایی و داده بهاهتمام فیلوجامعهشناسی توأم با اقتباس آزاد از خبرنگاران مرکز مطالعات غربآسیا (The Cradle) ▌▌ داغنکتهها: ☼ نقشه اتحادها در غرب و جنوب آسیا، دیگر صرفاً بر اساس جغرافیا یا همراستایی مذهبی ترسیم نمیشود. نظم منطقهای جدید بر پایه فناوری، انرژی، بنادر، زنجیرههای تأمین و کابلهای ارتباطی شکل گرفته است. ☼ چارچوب «I2U2» (هند، اسرائیل، امارات و آمریکا) نمونهای بارز از این دگرگونی است که فناوری اسرائیل، ظرفیت صنعتی و بازار هند، سرمایه و لجستیک امارات و قدرت سیاسی-راهبردی آمریکا را در هم میآمیزد. ☼ «کریدور اقتصادی هند-غربآسیا-اروپا» (IMEC) که در اجلاس G۲۰ دهلی نو در سال ۲۰۲۳ رونمایی شد، قصد دارد هند، خلیجفارس و اروپا را از طریق بنادر، راهآهن، انرژی و زیرساختهای ارتباطی به هم متصل کند. بااینحال، نسلکُشی در غزه و عدم عادیسازی روابط عربستان و اسرائیل، پایههای سیاسی آن را متزلزل ساخته است. ☼ «کریدور اقتصادی چین-پاکستان» (CPEC) و «راه توسعه عراق» دو شبکه رقیب اما همپوشان هستند. CPEC، پاکستان را از طریق بندر گوادر به چین متصل میکند. راه توسعه عراق نیز با سرمایهگذاری ۱۷ میلیارد دلاری، قصد دارد خلیجفارس را از طریق عراق و ترکیه به اروپا متصل کند. ☼ کشورهای منطقه بهجای انتخاب میان دو بلوک ثابت، بهدنبال حضور در «شبکههای چندگانه» هستند. عربستان هم در IMEC حضور دارد و هم با چین، روسیه، ترکیه و پاکستان روابط خود را عمیق کرده است. ترکیه نیز با سرمایهگذاری در راه توسعه عراق، جایگاه خود را بهعنوان پل زمینی خلیجفارس و اروپا تحکیم میبخشد.