استعمار؛ رسالت تمدنسازی یا توجیه سلطه؟
قدرتهای استعماری در قرن نوزدهم، سلطه بر جوامع دیگر را با ادعای انتقال تمدن و پیشرفت توجیه میکردند. در این روایت، ملتهای اروپایی خود را صاحب صلاحیت هدایت جوامعی میدانستند که عقبمانده و ناتوان از اداره خود معرفی میشدند. اما پشت این ادبیات انساندوستانه، تصرف منابع، بهرهکشی اقتصادی، تبعیض نژادی و محروم کردن ملتها از حق تعیین سرنوشت قرار داشت. این منطق فقط به سلطه سیاسی محدود نماند؛ در بسیاری از مستعمرات، اقتصاد و منابع طبیعی در خدمت منافع قدرتهای خارجی سازمان یافت و جوامع بومی از تصمیمگیری درباره سرزمین و شیوه زندگی خود کنار گذاشته شدند. میراث استعمار نیز با پایان حکومت خارجی از میان نرفت و در قالب نابرابریهای اقتصادی و زیستمحیطی ادامه یافت. تجربه تاریخی استعمار نشان میدهد که ادعای برتری تمدنی، هرگاه به مجوز مداخله و سلب عاملیت دیگران تبدیل شود، میتواند به ابزاری برای نقض کرامت انسانی بدل شود. متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید. #مبلغمدیا