اگر هوش مصنوعی خسارت بزند، چه کسی ضامن است؟
استفاده از هوش مصنوعی در پزشکی، استخدام، ارزیابی مالی و دیگر تصمیمهای حساس، این پرسش را جدیتر کرده است: اگر خطای یک سامانه هوشمند به جان، مال یا حقوق افراد آسیب بزند، مسئول جبران خسارت کیست؟ سازنده نرمافزار، شرکت بهرهبردار یا کاربری که به خروجی آن اعتماد کرده است؟ فقه اسلامی برای بررسی این مسئله قواعدی مانند اتلاف، تسبیب و غرور در اختیار دارد. قاعده اتلاف در مواردی مطرح میشود که رفتار شخص مستقیماً به خسارت منجر شده باشد؛ تسبیب، نقش کسی را بررسی میکند که زمینه وقوع زیان را فراهم کرده و قاعده غرور نیز در شرایطی قابل طرح است که اعتماد به اطلاعات گمراهکننده موجب خسارت شود. برای تعیین مسئولیت، باید عواملی مانند قابلپیشبینیبودن خطا، آگاهی سازنده از محدودیتهای سامانه، رعایت دستورالعملها از سوی کاربر و امکان نظارت انسانی بررسی شوند. بنابراین، نه میتوان همه مسئولیت را به سازنده نسبت داد و نه صرفاً با اشاره به تصمیم ماشین، نقش انسانها را نادیده گرفت. متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید. #مبلغمدیا