بازخوانی مقدمهی خانلری بر آثار پیراندلو در پرتو نقد امروز؛
زهرا خانلری در سال ۱۳۳۵ پیراندلو را چگونه خواند؟ انتشارات علمی و فرهنگی بهتازگی ۲۰ داستان کوتاه از لوئیجی پیراندلو، برندهی نوبل ادبیات ۱۹۳۴، را در سه کتاب مجزا با نامهای «انتقام سگ»، «زن مرده زن زنده» و «بیچاره آن مرحوم» منتشر کرده است. این گزارش با بازخوانی مقدمهی زهرا خانلری، نوشتهشده در فروردین ۱۳۳۵، به بررسی نگاه او به پیراندلو و نسبت آن با خوانشهای معاصر از آثار این نویسندهی ایتالیایی میپردازد. در مقدمهی خانلری، پیراندلو نویسندهای معرفی میشود که مسیر ادبیاش را میتوان در سه مرحله دنبال کرد، توجه اولیه به واقعیت اجتماعی و زندگی روزمره، حرکت به سوی جهان درونی و پیچیدگیهای روانی انسان، و سپس گسترش این پرسشها در آثار نمایشی و اندیشههای او دربارهی نسبی بودن حقیقت و چندگانگی هویت. خانلری میکوشد تغییرات فکری و هنری نویسنده را در پیوند با تجربهی زیستهی او و شرایط اجتماعی زمانهاش توضیح دهد. یکی از محورهای اصلی آثار پیراندلو، فاصلهی میان تصویری است که فرد از خودش دارد و تصویری که دیگران به او نسبت میدهند. شخصیت ممکن است خود را انسانی مشخص و یکپارچه بداند، اما در نگاه د