بررسی جایگاه نمادین خسرو انوشیروان در متون منظوم و منثور؛
بررسی پیوند «داد» و «خرد»؛ در سالمرگ خسرو انوشیروان در گذارِ زمان، بسیاری از پادشاهان به خاک بازگشتهاند، اما اندکاند که در میان واژهها، از مرگ گریخته و به اسطوره بدل شده باشند. خسرو انوشیروان در ادبیات پارسی، از یک شخصیت تاریخی، به یک کهنالگو تبدیل شده است؛ پادشاهی که در میان حماسهی فردوسی، حکمت عطار و اندرزهای سعدی، به عنوان تندیسی از عدالت و مظهر پیوند میان قدرت و خرد، بازنمایی میشود در روایتهای فردوسی، خرد انوشیروان محدود به فلسفهی سیاسی نیست، بلکه نوعی «خرد عملی» است که در تمام شئون زندگی جاری است. او پادشاهی است که میپذیرد برای ادارهی یک جهان وسیع، باید به دانشمندان و حکیمان تکیه کرد. در اینجا، رابطه او با «بزرگمهر» (بوزرجمهر) به یکی از زیباترین نمادهای ادبی تبدیل میشود. بزرگمهر در شاهنامه، گویی «من دیگر» انوشیروان است؛ زبان گویای خردی که بدون آن، حتی عادلترین پادشاهان نیز در برابر معماهای روزگار (مانند معمای صندوقچه قیصر روم) به بنبست میخورند. این پیوند، تجلی توأمان مرجعیت و مشروعیت در رأس هرم فرهنگ سیاسی ایرانی است. ️یکی از درخشانترین فصلهای حضور انوشیروان در ادب