تاریخ بخوانیم | از سقوط صفویه تا برآمدن قاجار؛ در هولناکترین قرن تاریخ ایران چه گذشت؟
سال ۱۱۳۵ قمری، افغانها اصفهان را گرفتند و دولتی که بیش از دویست سال بر ایران فرمان رانده بود، از مرکز فرو افتاد. در سهچهارم قرن بعد، کشور به میدان کشمکش مدعیان داخلی و همسایگان مهاجم بدل شد. پیامدهای این دوره در جمعیت، پول و اداره کشور تا مدتها ماندگار بود. پی سقوط اصفهان در ۱۱۳۵ قمری و فروپاشی مرکز سیاسی، شبکهای که امور مالی و اداری ایالات را به پایتخت پیوند میداد نیز آسیب دید. پس از سقوط اصفهان، شماری از دفاتر دیوانی مرکزی و ایالتی غارت یا نابود شدند و اسناد مالیاتی، مکاتبات، دفاتر ثبت اموال و حوالهها که از پایههای ارتباط اداری میان مرکز و ایالات بودند، از میان رفتند. . پس از قتل نادرشاه، ایران دوباره وارد مرحلهای از رقابت قدرت شد. فرماندهان، خاندانها و مدعیان مختلف برای کنترل مناطق کشور با یکدیگر درگیر شدند. در میان این آشوبها، کریمخان زند توانست قدرت خود را تثبیت کند و دورهای از آرامش نسبی را پدید آورد. او از سال ۱۱۷۶ تا ۱۱۹۳ قمری در بخشی از ایران حکومت کرد. بخواهیم قرن دوازدهم هجری را در یک تصویر کلی خلاصه کنیم، با جامعهای روبهرو هستیم که از چندین بحران متوالی عبور