تاریخ بخوانیم | روایت استقلال مکزیک؛ از قیام یک کشیش تا شکست استعمارگران اسپانیایی
از سال ۱۵۲۱، پس از شکست آزتکها، اسپانیاییها استعمار سرزمینی را که امروزه مکزیک نام دارد آغاز کردند. نایبالسلطنهنشین اسپانیای نو، که سرزمینی از پانامای امروزی تا شمال کالیفرنیا را دربرمیگرفت، قلمرویی بسیار پهناور بود. پس از انقلابهای موفق در آمریکای شمالی و فرانسه، مردم عادیِ اسپانیای نو و مناطق جنوبیِ همسایهاش ــ نایبالسلطنهنشینهای گرانادای نو (شمال آمریکای جنوبیِ امروزی)، پرو و ریو د لا پلاتا (آرژانتین امروزی) ــ خواهان استقلال شدند. هنگامی که فرانسه در جریان جنگ شبهجزیره کنترل اسپانیا را به دست گرفت، انقلابیون مستعمرات اسپانیا فرصت را برای اقدام مناسب دیدند. انقلابیون مکزیک طی یک دهه برای آزادی جنگیدند. جنگ استقلال مکزیک در ۱۶ سپتامبر ۱۸۱۰ [ ۲۵ شهریور ۱۱۸۹] آغاز شد. جنگ مکزیک و آمریکا با آنکه کوتاه بود، به ازدسترفتن بخش عظیمی از سرزمینهای مکزیک انجامید. در جریان واگذاری سرزمینهای مکزیک، سراسر جنوب غربی ایالات متحده، بههمراه کالیفرنیا، به این کشور واگذار شد. پنج سال بعد، لوپس د سانتا آنا بخش دیگری از زمینهای واقع در جنوب آریزونا و نیومکزیکوی امروزی را به ایالات متحده