تاریخ بخوانیم | عهدنامه گلستان؛ آتش‌بسی که هیزم جنگ بعد شد
به بهانه دویست‌وسیزدهمین سالگرد امضا در ۲۹ شوال ۱۲۲۸ قمری برابر با دوم یا سوم آبان ۱۱۹۲ پس از نزدیک به یک دهه نبرد در قفقاز، نمایندگان ایران و روسیه در روستای گلستان از توابع قراباغ سندی را امضا کردند که نخستین دوره جنگ‌های دو کشور را پایان داد. این سند در تاریخ‌نگاری ایرانی با نام «عهدنامه گلستان» شناخته می‌شود و به موجب آن بخش بزرگی از قفقاز جنوبی از قلمروی ایران جدا شد. اهمیت توافق گلستان در این است که در نقطه تلاقی سه روند شکل گرفت: رقابت قدرت‌های بزرگ اروپایی، تحول نظامی روسیه و دشواری‌های ساختاری دولت قاجار. از همین رو، برای فهم عهدنامه گلستان باید مسیر جنگ، نقش بریتانیا و فرانسه، وضعیت قفقاز و شرایط سیاسی ایران در آستانه توافق را نیز در نظر گرفت. مذاکرات در روستای گلستان در قره‌باغ انجام شد. از طرف روسیه ن.ر. رتیشچف و از طرف ایران میرزا ابوالحسن‌خان ایلچی در فرایند مذاکرات حضور داشتند و سر گور اوزلی نیز نقش میانجی داشت. شرایط نهایی توافق تا حد زیادی تحت تأثیر موقعیت برتر روسیه قرار گرفت و نقش اوزلی بیشتر در تسریع روند سازش و تأمین منافع بریتانیا بود. در ادبیات عمومی، از گلستان م