تاریخ بخوانیم | هشت سال تلاش ۴۰ هنرمند قاجاری برای تصویرگری «هزار و یک شب»
داستان تصویرگری کتاب «هزار و یک شب» در دوره قاجار از دربار ناصرالدینشاه آغاز شد؛ پادشاهی که علاقهاش به موسیقی، عکاسی و نقاشی، زمینهساز شکلگیری برخی از مهمترین پروژههای هنری قرن نوزدهم ایران شد. در حدود سال ۱۲۶۸ قمری، به فرمان ناصرالدینشاه و با حمایت معیرالممالک، پروژه تهیه نسخهای نفیس و مصور از «هزار و یک شب» به ابوالحسنخان غفاری کاشانی، مشهور به صنیعالملک، سپرده شد. او که از برجستهترین نقاشان عصر قاجار بود، سرپرستی هنری این طرح را برعهده گرفت؛ طرحی که بهتدریج به یک کارگاه بزرگ کتابآرایی تبدیل شد. صنیعالملک برای اجرای این پروژه از گروهی از هنرمندان و شاگردان کمک گرفت. اولریش مارزولف، پژوهشگر تاریخ فرهنگ و ادبیات ایران، در مقاله خود با عنوان «شبهای ایرانی» از همکاری نزدیک به ۴۰ هنرمند در این پروژه یاد میکند. نسخه سلطنتی «هزار و یک شب»، پروژهای کوتاهمدت نبود. کتابت متن در حدود سال ۱۸۵۲ میلادی (۱۲۶۸ تا ۱۲۶۹ قمری) به پایان رسید، اما کار تصویرگری، تذهیب و آرایش نهایی کتاب ادامه یافت و سرانجام در سال ۱۸۵۹ میلادی (۱۲۷۵ تا ۱۲۷۶ قمری) تکمیل شد. حاصل این تلاش، مجموعهای ششجلدی