همه اخبار

تماشاگر یا کنشگر؟ محمد مهدی ماندگاری

✍️محمدمهدی ماندگاری ▫️جامعه اسلامی فقط به انسانی نیاز ندارد که اهل عبادت باشد و فقط به انسانی نیاز ندارد که به مردم خدمت کند؛ بلکه به انسانی نیاز دارد که نسبت به وضعیت جامعه نیز احساس مسئولیت کند. ممکن است کسی اهل نماز و عبادت باشد و در زندگی شخصی خود نیز انسان خدمتگزاری باشد، اما وقتی با فساد، ظلم، انحراف و منکر مواجه می‌شود، سکوت کند و بگوید «به من مربوط نیست». چنین انسانی هنوز به همه ابعاد تربیت اسلامی نرسیده است. در منطق قرآن، انسان مؤمن فقط مسئول خودش نیست؛ نسبت به محیط و جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند نیز مسئولیت دارد. ▫️اینجاست که امر به معروف و نهی از منکر معنا پیدا می‌کند. قرآن پس از «أقاموا الصلاة» و «آتوا الزکاة»، از «أمروا بالمعروف و نهوا عن المنکر» سخن می‌گوید. یعنی انسان تربیت‌شده در جامعه اسلامی، هم رابطه خود را با خدا اصلاح می‌کند، هم دست دیگران را می‌گیرد و هم برای اصلاح فضای اجتماعی مسئولیت می‌پذیرد. او نمی‌تواند بگوید «من خودم خوبم، دیگران هر کاری می‌خواهند بکنند». دینداری در منطق قرآن، انسان را از جامعه جدا نمی‌کند؛ بلکه او را نسبت به جامعه مسئول‌تر می‌کند. ▫️امر به معروف و نهی از منکر در این نگاه، صرفاً یک تذکر زبانی نیست؛ بلکه نشانه یک روحیه مسئولیت‌پذیر و اصلاح‌گر است. انسان باید معروف را بشناسد، منکر را تشخیص دهد، نسبت به آن حساس باشد و در حد توان خود برای اصلاح شرایط اقدام کند. بنابراین تربیت اسلامی نباید فقط به این سؤال پاسخ دهد که «من چگونه آدم خوبی باشم؟»؛ باید انسان را به این سؤال هم برساند که «برای خوب‌شدن جامعه چه مسئولیتی دارم؟»