تورم در ایران؛ قربانی نقدینگی یا گروگان نااطمینانی؟

در اقتصاد کلان رشد نقدینگی اصلی‌ترین عامل تورم شناخته می‌شود؛ اما آیا در اقتصاد ایران نیز بازیگر نقش اول تورم نقدینگی است؟ اثر شوک ارزی نیز یکباره در شاخص قیمت ظاهر نمی‌شود. در مهر ۱۴۰۴، پس از اسنپ‌بک، رشد سالانه نرخ ارز حدود ۷۹ درصد بود، در حالی که تورم همچنان حدود ۴۷ درصد قرار داشت. در ماه‌های بعد، این فاصله کاهش یافت و تورم در بهمن به بیش از ۶۲ درصد رسید. بنابراین نرخ ارز می‌تواند زودتر از تورم واکنش نشان دهد و سپس از مسیر قیمت کالاهای وارداتی، مواد اولیه و هزینه تولید به سطح عمومی قیمت‌ها منتقل شود. اما شاید مهم‌تر از خود شوک ارزی، واکنش مردم به آن باشد. وقتی خانوارها انتظار افزایش بیشتر نرخ ارز و قیمت‌ها را داشته باشند، رفتارشان پیش از آنکه افزایش قیمت واقعاً رخ دهد تغییر می‌کند: نگهداری سپرده‌های بلندمدت کاهش می‌یابد، تقاضا برای دارایی‌های نقدشونده و ارز افزایش پیدا می‌کند و بنگاه‌ها نیز ممکن است قیمت‌گذاری خود را بر اساس هزینه‌های مورد انتظار آینده انجام دهند.| ایرنا