جایگاه کوروش به افسانهپردازی نیاز ندارد
به مناسبت روز کوروش بزرگ برخی نامها از گذرگاه تاریخ عبور میکنند اما در آن باقی نمیمانند، در حافظه ملتها ریشه میدوانند با دگرگونی روزگار معنای تازه مییابند و از مرزهای زمانه خویش فراتر میروند. راز ماندگاری این نامها را نمیتوان تنها در شمار سپاهیان، وسعت قلمرو یا شکوه پیروزیهایشان جستوجو کرد، زیرا تاریخ فرمانروایان بسیاری به خود دیده است که جهانگشاییها نمودهاند، شهرهایی را بهزانو درآوردند و امپراتوریهایی برپا کردند اما نامشان سرانجام در میان برگهای کتابهای تاریخ آرام گرفت. کوروش برای ایرانیان تنها نام پادشاهی از روزگاران دور نیست، یادآور لحظهای تاریخی است که ایران به یکی از کانونهای تعیینکننده قدرت در جهان باستان بدل شد. راز ماندگاری او اما در همین نقطه پایان نمییابد؛ باید پرسید چه چیزی از یک پادشاه باستانی فراتر از قلمرو و زمانهاش به بخشی از حافظه تاریخی یک ملت تبدیل میشود؟ جایگاه کوروش به افسانهپردازی نیاز ندارد، اسناد باقیمانده با همه محدودیتها و تفاوتهایشان از فرمانروایی حکایت میکنند که در سده ششم پیش از میلاد مسیر تاریخ ایران و مناسبات قدرت در خاور نز