حیا یا ترس از قضاوت؟ وقتی کم‌رویی به نام فضیلت ستایش می‌شود
هر سکوتی نشانه نجابت نیست. گاهی ناتوانی در سخن‌گفتن، پرسیدن یا دفاع از حق، نه از حیا، بلکه از ترسِ قضاوت و تمسخر دیگران ناشی می‌شود. روان‌شناسی میان کم‌رویی، اضطراب اجتماعی و شرم تمایز می‌گذارد؛ اضطراب اجتماعی نیز در مواردی می‌تواند به مانعی جدی برای یادگیری، ارتباط و مطالبه حقوق فرد تبدیل شود. در مقابل، حیا در معنای اخلاقی، به معنای ناتوانی در تعامل نیست؛ بلکه نوعی خودمهاری آگاهانه در برابر رفتارهای ناپسند و نقض حرمت دیگران است. تفاوت اصلی در منشأ رفتار است: فرد مضطرب از واکنش دیگران می‌ترسد، اما انسان باحیا بر اساس تشخیص اخلاقی خود عمل می‌کند. در روایات اهل‌بیت(ع) نیز میان حیای برخاسته از عقل و معرفت و خجالتی که از نادانی و ناتوانی سرچشمه می‌گیرد، تفاوت گذاشته شده است. بر این اساس، شرمی که مانع آموختن، پرسشگری یا دفاع از حق شود، فضیلت اخلاقی محسوب نمی‌شود. حیا باید مانع وقاحت و تجاوز به حقوق دیگران شود، نه مانع سخن‌گفتن، یادگیری و دفاع از کرامت انسانی. متن کامل را در مبلّغ بخوانید. #مبلغ‌مدیا