دریای «آرال» دوباره جان گرفت؛ ماجرا از چه قرار است؟/ آیا فجایع محیطزیستی قابل جبراناند؟
دریای آرال که زمانی چهارمین دریاچه بزرگ جهان بود، از دهه ۱۹۶۰ بهدلیل انحراف گسترده آب رودخانههای آمودریا و سیردریا برای کشاورزی، بهسرعت کوچک شد. با افزایش شوری آب، اکوسیستم آن فروپاشید و صنعت ماهیگیری منطقه نیز تقریباً از بین رفت. بر اساس آخرین اعلام وزارت منابع آب و آبیاری قزاقستان، از اکتبر ۲۰۲۵ تا کنون، حدود ۱.۴ میلیارد مترمکعب آب از طریق رود سیردریا وارد بخش شمالی آرال شده است. حجم فعلی آب این بخش حدود ۲۳.۵ میلیارد مترمکعب اعلام شده و شوری آب نیز نسبت به سال گذشته حدود ۱۰ درصد کاهش یافته و به ۷.۹ پرمیل رسیده است. اما این موفقیت را نباید با احیای کامل دریای آرال اشتباه گرفت. آنچه امروز شرایط بهتری دارد، عمدتاً آرال شمالی است؛ در حالی که بخش بزرگی از آرال جنوبی همچنان با خشکی، شوری، تبخیر شدید و تخریب اکولوژیک روبهروست و احیای آن بسیار دشوارتر است. آرال هنوز به اندازه گذشته زنده نیست؛ اما آب برگشته، ماهی برگشته، بخشی از اقتصاد محلی برگشته و حالا حتی روی بستر خشکشده آن درخت میکارند. این یعنی خسارت محیطزیستی همیشه حکم پایان را ندارد؛ گاهی اگر انسان بهموقع مسیرش را عوض کند، طبیع