راستیآزمایی ادعای حجت عبدالملکی / سهم جنگ در گرانیها «کمتر از یک درصد» است؟
#فکت_چک ادعا: حجتالله عبدالملکی، وزیر سابق تعاون، کار و رفاه اجتماعی و عضو تیم اقتصادی دولت سیزدهم، در اظهارنظری درباره موج اخیر گرانیها مدعی شده است که «گرانیها یک درصد هم به جنگ مربوط نیست». بررسی: یک بخش از سخنان عبدالملکی قابل دفاع است: تورم ایران با جنگ آغاز نشده است. اقتصاد ایران سالها پیش از درگیریهای اخیر نیز با تورم مزمن، کسری بودجه، رشد نقدینگی، ناترازی بانکی، تحریم، افت ارزش پول ملی و ضعف سرمایهگذاری مواجه بود. حتی پیش از آغاز جنگ نیز نرخ تورم در سطح بسیار بالایی قرار داشت. بنابراین نمیتوان همه گرانیهای امروز را به جنگ نسبت داد. اما این واقعیت، اثباتکننده گزاره «جنگ حتی یک درصد هم اثر نداشته» نیست. برای رسیدن به عددی مانند یک درصد باید مشخص شود اگر جنگ رخ نمیداد، قیمتها چه مسیری را طی میکردند. اقتصاددان باید یک سناریوی «بدون جنگ» بسازد و سپس تفاوت آن را با وضعیت واقعی اندازه بگیرد. نتیجه: نقطه قابل دفاع سخنان عبدالملکی این است که منشأ تورم ایران را نباید فقط در جنگ جستوجو کرد؛ اما نقطه ضعف اصلی آن، تبدیل این گزاره کلی به عدد مشخص «یک درصد» بدون ارائه روش محاسبه