رمزگشایی از خطرات ورود ناپخته به اذکار توحیدی در کلام امام آیت‌الله تقوایی

آیا ذکر یونسیه اذن استاد می‌خواهد؟ در هندسهٔ معرفتی مکتب اهل‌بیت (ع)، ادعیه و اذکارِ سنگین، داروهای اختصاصی روح‌اند؛ نسخه‌هایی که بدون اشراف طبیب حاذق، می‌تواند سالک را به‌جای معراج، دچار تلاطمات سنگین روحی و قبض‌های باطنی سازد. تمایل به معنویت و سیروسلوک الی‌الله در میان جوانان و نسل نخبه، همواره با این پرسش بنیادین روبه‌رو بوده است: «آیا ورود به اذکار خاصی نظیر ذکر مبارک یونسیه (لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَکَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ) یا آیات اسم اعظم نیازمند اجازه و اشراف مستقیم استاد خبیر است؟» مواجهه با این پرسش، مرز میان «عرفانِ اصیل و منضبط» را با «صوفی‌گریِ خام‌اندیشانه و احساسی» ترسیم می‌کند. تمثیل راه و ضرورت راهنما: وقتی بدون آدرس تا قم هم نمی‌توان رفت عقل سلیم و منطق قرآنی حکم می‌کند که هیچ حرکتی در وادی‌های ناشناخته بدون نقشه‌راه و راهنما میسر نیست. همان‌گونه که قرآن کریم یادآور می‌شود انسان در بدو خلقت با لوحی نانوشته پا به جهان می‌گذارد (وَاللَّهُ أَخْرَجَکُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ لَا تَعْلَمُونَ شَیْئًا)، فرایند آگاهی و رشد نیز امری تدریجی و تعلیمی است. اگر انسان برای یک سفر مادیِ چند کیلومتری مثلا به قم، بدون داشتن نقشه و پرسش از اهل طریق دچار گمراهی و سرگردانی می‌شود، چگونه ممکن است اقیانوس بی‌انتهای باطن و عوالم غیب را بدون هادی و دستگیر طی کند؟ ادعای دریافت یک‌شبهٔ فیوضات خاص بدون طی مقدمات، خروج از سنن حاکم بر تکوین است.