روزی مقدر است؛ پس تلاش انسان چه نقشی دارد؟

اگر خداوند روزی‌رسان است، تلاش برای تأمین معاش چه جایگاهی دارد؟ آموزه‌های اسلامی میان باور به تقدیر الهی و مسئولیت انسان تعارضی نمی‌بینند؛ از یک سو، روزی را به اراده خداوند نسبت می‌دهند و از سوی دیگر، انسان را به کوشش و استفاده از فرصت‌ها فرامی‌خوانند. امام علی(ع) در نامه ۳۱ نهج‌البلاغه می‌فرمایند: «إِنَّ الرِّزْقَ رِزْقَانِ: رِزْقٌ تَطْلُبُهُ، وَرِزْقٌ یَطْلُبُکَ» «روزی دو گونه است: روزی‌ای که تو در پی آن می‌روی و روزی‌ای که به دنبال تو می‌آید.» این نگاه، توکل را از انتظار منفعلانه جدا می‌کند. انسان باید متناسب با توانایی‌ها و شرایط خود برای بهبود زندگی‌اش تلاش کند؛ اما نتیجه اقتصادی زندگی تنها به میزان کوشش او وابسته نیست. وضعیت بازار کار، امکانات آموزشی، شرایط خانوادگی و فرصت‌های اجتماعی نیز در معیشت افراد تأثیر دارند. بنابراین، نه می‌توان تقدیر را بهانه‌ای برای دست کشیدن از تلاش قرار داد و نه می‌توان فقر و موفقیت اقتصادی را صرفاً به کم‌کاری یا شایستگی فردی نسبت داد. متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید. #مبلغ‌مدیا