زندانی شدن نماینده مجلس خلاف قانون است؟ پاسخ به یک ابهام حقوقی درباره مرز مصونیت پارلمانی

نماینده مجلس در ایران مصونیت مطلق از بازداشت یا زندان ندارد. نکته حقوقی اصلی این است که اصل ۸۶ قانون اساسی، مصونیت را به اظهارنظر و رأی نماینده در مقام ایفای وظایف نمایندگی محدود کرده است، نه اینکه نماینده را در برابر هر اتهام کیفری مصون کند. آیین‌نامه داخلی مجلس نیز همین اصل را در ماده ۷۵ تکرار کرده و وظایف نمایندگی را شامل نطق، مباحث داخل دستور، مباحث کمیسیون‌ها، اظهارنظر در چارچوب اصل ۸۴ قانون اساسی و سایر وظایف نظارتی و قانونی دانسته است. اصل ۸۶ نگفته است که نماینده مجلس تحت هیچ شرایطی قابل تعقیب یا بازداشت نیست؛ بلکه ممنوعیت را به مواردی مربوط کرده که تعقیب یا توقیف به سبب اظهارنظر یا رأی در مقام ایفای وظایف نمایندگی باشد. در نهایت می‌شود نماینده را زندانی کرد؟ بله؛ اما نه به دلیل کاری که قانون اساسی آن را در چارچوب وظایف نمایندگی قرار داده است. اگر موضوع، صرفا اظهارنظر نماینده در مجلس، رأی او یا انجام یکی از وظایف قانونی نمایندگی باشد، اصل ۸۶ قانون اساسی مانع تعقیب و توقیف او به این دلیل می‌شود. اما اگر موضوع اتهامی کیفری باشد که خارج از این چارچوب قرار گیرد، نماینده بودن به معنا