سید مهدی زرقانی و نقد گفتمان سنتی چپ در ادبیات ایران؛
ادبیات بازتاب نیست، پدیدآورنده است آیا ادبیات تنها آینهای برای نمایش رنجها و تحولات سیاسی است یا میتواند معمار تغییر باشد؟ سید مهدی زرقانی در این گفتوگو، با نقد دیدگاههای سنتیِ بازتابی، بر نقش «پدیدآورنده» ادبیات تأکید میکند. او با بازخوانی تاریخ، از شعر پس از حمله مغول تا ادبیات مشروطه، نشان میدهد که چگونه ادبیات توانسته است با ایجاد نظمهای جدید، از فروپاشی جامعه جلوگیری کند. ️«ادبیات متعهد» از اصطلاحات گفتمان چپ است که در مقابل نظریه «هنر برای هنر» و به قلم سارتر در کتاب ادبیات چیست و دیگر آثارش صورتبندی شد. در ایران دهة ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ این اصطلاح و مفاهیم ذیل آن بسیار مورد توجه قرار گرفت. ادبیات متعهد به ادبیاتی نظر دارد که در خدمت اهداف و تعهدات اجتماعی باشد. ایران پس از حملة مغول و نبرد ایلخانان و ویرانگریهای تیموریان هنوز ایران باقی ماند. فرهنگ مقتدر ایرانی آن نیروهای مهاجم خشن را در خود فرو برد، هضم کرد و از آنها چهرههایی ساخت که خود در خدمت فرهنگ و هنر قرار گرفتند. اینجا ادبیات بازتابدهنده نیست، ایجاد کنندة نظم گفتمانی جدید است. در دورة معروف به مشروطه هم ادبیات انقلا