شتاب هوش مصنوعی و گسل‌های پنهان زیست‌بوم دیجیتال ‌

مهرداد بذرپاش: ‌ جهان وارد عصر شتابان هوش مصنوعی شده است؛ عصری که هم‌زمان با گسترش زیرساخت‌های محاسباتی، دو شکاف ساختاری را تشدید کرده است: فاصله بنگاه‌های بزرگ با شرکت‌های کوچک و متوسط در بهره‌گیری از هوش مصنوعی و شکاف دیجیتال میان نسل جوان و سالمندان. محدودیت انرژی مراکز داده و چالش‌های ژئوپلیتیک زیرساخت‌های ارتباطی نیز بر پیچیدگی این تحول افزوده است. ‌ شکاف دیجیتال بنگاهی بررسی‌ها نشان می‌دهد ۵۲.۱ درصد شرکت‌های بزرگ از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، درحالی‌که این رقم برای مجموع بنگاه‌ها تنها ۲۰.۳ درصد است. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰، نفوذ هوش مصنوعی در شرکت‌های بزرگ از ۸۱ درصد فراتر رود، اما میانگین کل شرکت‌ها حدود ۴۴ درصد باقی بماند. همچنین تنها ۱۲.۲ درصد بنگاه‌ها توانسته‌اند رایانش ابری، تحلیل کلان‌داده و هوش مصنوعی را به‌صورت هم‌زمان به کار گیرند؛ روندی که خطر تمرکز بهره‌وری و تعمیق نابرابری اقتصادی را افزایش می‌دهد. ‌ شکاف دیجیتال نسلی درحالی‌که ۶۸.۳ درصد جوانان ۱۶ تا ۲۴ سال از هوش مصنوعی مولد استفاده می‌کنند، این سهم در میان سالمندان ۵۵ تا ۷۴ سال تنها ۱۴.۲ درصد است. از سوی دیگر،