ضرورت درک جامعتر از فلسفۀ هگل در گفتوگو با حسین نیکبخت؛
هنوز با هگل نمیاندیشیم به گفته نیکبخت: «پایان نزد هگل به معنای به سرانجام رسیدن و کامل شدن است. بنابراین، ارجاعات هگل به پایان تاریخ در واقع ارجاع به پایان یک عصر تاریخی است و نافی امکان مسیری متفاوت در آینده نیست.» سجویک ابتدا این پرسش را مطرح میکند که چرا هگل در آثار اصلیاش روایاتی بسطیابنده یا تکاملی ارائه میدهد. با تأکید بر این ویژگی آثار هگل، سجویک میخواهد نشان دهد که عقل و حقیقت نزد هگل چیزی ثابت و از قبل تعیینشده نیست بلکه به طریقی دیالکتیکی و پویا برساخته میشود. بنابراین بسط و تکاملی باید وجود داشته باشد و این بسط و تکامل در زمان و تاریخ رخ میدهد. حال، این تکامل مستلزم وجود نوعی ایدۀ وحدتبخش است که بر اساس آن بتوان روابطی ضروری را میان اندیشهها یا رویدادها نشان داد و آن ایدۀ وحدتبخش به باور هگل ایدۀ آزادی است. بنابراین، هگل آزادی و ضرورت تاریخ را در پیوند با هم قرار میدهد. سجویک در این کتاب بهتفصیل دربارۀ این نکات و نتایج و الزاماتِ برآمده از آنها بحث میکند. هگل مدعای معروفی دارد مبنی بر اینکه امر عقلانیْ بالفعل است و امر بالفعلْ عقلانی. چنین مدعاهایی موجب شد م