قرآن؛ نقشه راه سلوک انقلابی آیت الله عباس کعبی

از ایمان و بصیرت تا جهاد، عدالت و تمدن‌سازی اگر توحید را نقطه آغاز سلوک انقلابی بدانیم، قرآن، کتاب هدایت و منبع نورانیتی است که مسیر این سلوک را روشن می‌کند. سلوک انقلابی بدون اتصال به قرآن، ممکن است به یک حرکت سطحی سیاسی، اجتماعی یا حتی آرمان‌گرایانه غیر قابل تحقق تبدیل شود. هنگامی که تفکر، اخلاق و عمل انقلابی در منظومه قرآن قرار می‌گیرد، حرکت انسان از سطح واکنش به حوادث فراتر می‌رود و به رسالت، مسئولیت و ساخت آینده پیوند می‌خورد. با نگاه قرانی به سلوک انقلابی، پرسش عمیق‌ این است که قرآن چگونه در نوع نگاه امام مجاهد شهید به انسان، جامعه، دشمن، قدرت، عدالت، مقاومت، امید، مردم و آینده اثر گذاشته است؟ در بررسی سلوک انقلابی امام مجاهد شهید سیدعلی خامنه‌ای طاب‌ثراه نتیجه می گیریم که قرآن کریم در منظومه فکری و معرفتی وانقلابی ایشان، تحول ایجاد نموده است. قرآن و منطق زندگی قرآن کریم خود را کتاب هدایت معرفی می‌کند: هُدًى لِلْمُتَّقِينَ «مایه هدایت پرهیزکاران است.» (بقره، ۲) هدایت قرآنی، تنها هدایت فرد در عبادات و مناسک نیست؛ بلکه هدایت انسان در تمام عرصه‌های زندگی است. قرآن درباره انسان، جامعه، عدالت، خانواده، اقتصاد، جنگ و صلح، اخلاق، قدرت، مسئولیت، روابط اجتماعی و بین الملل سرنوشت ملت‌ها سخن گفته است. از این رو، قرآن در نگاه انقلابی باید از سطح کتاب خواندن به سطح منبع تفکر و عمل ارتقا یابد. ممکن است جامعه‌ای قرآن را بسیار تلاوت کند، اما در مناسبات اجتماعی سیاسی آن، عدالت، امانت، صداقت و مسئولیت‌پذیری ضعیف باشد. در مقابل، تفکر قرآنی هنگامی در جامعه زنده می‌شود که مفاهیم قرآن در رفتار انسان، فرهنگ عمومی، سیاست، اقتصاد و حکمرانی ظهور پیدا کند.