مروری بر کتاب «بعد از چهل سال»؛
تاریخ شفاهی جنگ؛ ثبت خاطرات یا انتخاب روایت‌ها؟ خلبان نریمان شاداب فقط از تجربه‌های خودش در جنگ نمی‌گوید. خاطرات او از آموزش خلبانان، فعالیت فرهنگی در ارتش و همکاری با گروه معارف جنگ، بخش دیگری از کتاب را تشکیل می‌دهد. او در ثبت خاطرات فرماندهان و رزمندگان هم مشارکت داشته و همین موضوع، پرسش دیگری را پیش می‌کشد؛ چه کسانی فرصت پیدا می‌کنند خاطرات‌شان ثبت شود و روایت‌شان به بخشی از حافظه رسمی جنگ تبدیل شود یکی از بخش‌های قابل توجه کتاب، خاطرات شاداب از روزهای آغازین حمله عراق و حضور بالگردهای کبرا در منطقه سرپل‌ذهاب است. او از کمبود امکانات و شرایط دشوار دفاع می‌گوید و از تصمیم خلبانان برای ماندن در منطقه و مقابله با نیروهای عراقی. این بخش از آن جهت اهمیت دارد که به‌جای روایت کلی جنگ، خواننده را با موقعیتی روبه‌رو می‌کند که خلبانان در آن قرار داشته‌اند و تصمیم‌هایی که باید می‌گرفته‌اند. البته این خاطرات، هرقدر هم که جزئی و شنیدنی باشند، برای شناخت دقیق‌تر آن باید در کنار اسناد و روایت‌های موجود بررسی شوند. به‌خصوص در تاریخ شفاهی جنگ، فاصله میان آنچه راوی به یاد می‌آورد و آنچه در اسناد ثبت