جنگ
مسعود دانشمند، عضو اتاق بازرگانی: در جنگ‌های صفویه و قاجار هم همه راه‌های تجارت کشور بسته نبود
در دوره‌های مختلف تاریخی، حتی زمانی که ایران با همسایگان خود درگیر جنگ بوده، مسیرهای جایگزین برای ارتباط تجاری وجود داشته است. در دوره صفویه و دوره قاجار و جنگ‌های ایران و روسیه، با وجود درگیری‌های نظامی، امکان استفاده از برخی مسیرهای دیگر برای تجارت برقرار بود. در شرایط فعلی، استفاده از مسیرهای مشترک با همسایه ها با محدودیت‌هایی جدی روبه‌رو شده است. مسیرهای زمینی کشور با محدودیت‌های جدی مواجه شده‌اند و این مسئله می‌تواند بر امکان مبادله کالا با کشورهای همسایه تأثیر بگذارد.| فرارو