معیارهای دوگانه اخلاقی؛ سخت‌گیری بر دیگران، توجیه برای خود

تأخیر دیگران را بی‌مسئولیتی می‌دانیم، اما برای تأخیر خودمان دلیل می‌آوریم؛ دروغ دیگران را محکوم می‌کنیم، اما ممکن است دروغ خود را با مصلحت توجیه کنیم. این دوگانگی همیشه آگاهانه نیست؛ ما معمولاً از انگیزه‌ها و فشارهای موقعیت خود آگاه‌تریم، درحالی‌که درباره دیگران بیشتر بر اساس رفتار مشاهده‌شده قضاوت می‌کنیم. مسئله از جایی آغاز می‌شود که این تفاوت اطلاعات، به امتیازی اخلاقی برای خودمان تبدیل شود. آدام اسمیت با مفهوم «تماشاگر بی‌طرف» بر ضرورت فاصله‌گرفتن از منافع شخصی هنگام داوری تأکید می‌کند. در سنت اخلاق اسلامی نیز غزالی، از طریق مفهوم «محاسبه نفس»، انسان را به شناخت عیب‌های خویش و پرهیز از خودفریبی فرامی‌خواند. هر دو نگاه نشان می‌دهند که دانستن اصول اخلاقی کافی نیست؛ باید آن‌ها را درباره خودمان نیز به کار ببریم. متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید. #مبلغ‌مدیا