نگاه دوباره به افکار و عادات آدمی در گفت‌وگو با احسان کرم‌ویسی؛

زندگی روزمره همچون میدان تمرین ذن ذن می‌گوید رابطه‌ات با جهان را عوض کن به گفته کرم‌ویسی: ««ذن در زندگی روزمره». حرفش این نیست که در کنار زندگی روزمره، یک زندگی معنوی هم داشته باشیم؛ حرفش این است که همین زندگی روزمره می‌تواند محل تمرین و بیداری باشد. ». چیزی که جوکو بک را متمایز می‌کند، نگاه خیلی زمینی و بی‌تکلفش به ذن است. برای او ذن قرار نیست ما را از زندگی معمولی جدا کند یا به یک تجربه عجیب و غریب معنوی برساند. اتفاقاً برعکس؛ همین زندگی روزمره میدان تمرین ذن است. خشمگین می‌شوی، می‌ترسی، حسادت می‌کنی، با همسرت یا دوستت به مشکل می‌خوری، سر کار عصبی می‌شوی؛ همه این‌ها می‌توانند موضوع تمرین باشند. سؤال این نیست که چطور از این احساسات فرار کنیم، بلکه این است که آیا می‌توانیم آن‌ها را همان‌طورکه هستند ببینیم و بفهمیم چه چیزی در ذهن ما اتفاق می‌افتد. وقتی از ذن حرف می‌زنیم، با چیزی روبه‌رو هستیم که با تصور معمول ما از دین کمی فرق دارد. در بسیاری از ادیان، اعتقاد به مجموعه‌ای از باورها و آموزه‌ها جایگاه مهمی دارد؛ اما ذن بیشتر روی تجربه و مشاهده مستقیم تأکید می‌کند. یعنی کمتر می‌گوید «این ر