نگاهی به «ژنرال ارتش مرده» اسماعیل کاداره؛
جنگی که مُردگانش بازنمیگردند اهمیت کاداره در ادبیات جهان، تنها به موقعیت سیاسی یا ملیت او بازنمیگردد. او از نویسندگانی بود که نشان داد ادبیات یک کشور کوچک، با تاریخی پیچیده و تجربهای متفاوت از تاریخ اروپای غربی، میتواند به پرسشهایی جهانی پاسخ دهد. در آثار او، آلبانی نه حاشیهای ناشناخته، بلکه مرکز جهانی است که در آن قدرت، خشونت، حافظه، ترس و سرنوشت انسان به آزمون گذاشته میشوند. اگر قرار باشد تنها یک اثر را نقطهی آغاز شهرت جهانی کاداره بدانیم، آن اثر بیتردید «ژنرال ارتش مرده» است؛ رمانی که در سال ۱۹۶۳ در آلبانی منتشر شد و ترجمه فرانسوی آن در سال ۱۹۷۰ با استقبال چشمگیری در فرانسه روبهرو شد. آلن بوسکه، شاعر و منتقد ادبی، در روزنامه لوموند مقالهای با عنوان «یک کشف» دربارهی این کتاب نوشت و آن را اثری شگفتانگیز و سرشار از جذابیت دانست که در بالاترین سطح ادبی اروپا قرار میگیرد. این داوری در شناساندن کاداره به مخاطبان فرانسوی و تثبیت جایگاه بینالمللی او اهمیت داشت. یکی از مهمترین جنبههای رمان، شخصیت ژنرال ایتالیایی است. او در آغاز، با نوعی اقتدار و اعتمادبهنفس وارد آلبانی می