واکاوی قرآنی، تمدنی و تاریخی نظریه وحدت علیرضا معاف

هوالعلیم علیرضا معاف 1. مقدمه کلیدواژه‌های وحدت اسلامی، تقریب مذاهب و اعتصام به حبل الله در ادبیات قرآنی، روایی، سیره اهل بیت و ادبیات امام راحل و امام شهید انقلاب بسیار پربسامد، پرتعداد و پرتکرار است؛ تا جایی که یکی ازاساسی ترین، اصولی‌ترین و محوری‌ترین نظریه‌های قرآنی، دینی و انقلابی خوانده می شود و «نظریه وحدت اسلامی» جزو لاینفک شرح منظومه نظری انقلاب اسلامی شده و هست. وحدت میان مسلمانان، از جمله مسائلی است که همواره در صدر اولویت‌های راهبردی امت اسلامی قرار داشته و به عنوان یکی از ستون‌های اساسی تمدن نوین اسلامی شناخته می‌شود. در عصر حاضر که امت اسلام در برابر جبهه‌ متحد استکبار جهانی و نظام سلطه ایستاده است، وحدت، از یک فضیلت اخلاقی فراتر رفته و به یک «تکلیف تاریخی» و ضرورتی برای بقا و پیشرفت جهان اسلام تبدیل شده است. پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ایران، که نقطه عطفی در بیداری اسلامی و احیای عزت مسلمانان بود، تلاش‌های گسترده‌ای به منظور تحقق این امر حیاتی صورت گرفت؛ تلاش‌هایی که هر یک به مثابه حرکتی بنیادین و استراتژیک، نقش بی‌بدیلی در حفظ و تداوم این نهضت جهانی ایفا کردند. از جمله مهم‌ترین این اقدامات، نام‌گذاری «هفته وحدت» به ابتکار حضرت امام خمینی (رحمة‌الله‌علیه) در سال ۱۳۶۰ بود؛ اقدامی هوشمندانه که با برافراشتن پرچم اتحاد امت، گام بلندی در مسیر تحکیم پیوندهای میان مسلمانان و تقویت جبهه مقاومت در برابر دشمنان اسلام برداشت. این حرکت، نه‌تنها نشانه‌ای از بصیرت راهبردی بنیان‌گذار انقلاب اسلامی بود، بلکه سرآغاز تحولی عمیق در هندسه سیاسی ـ اجتماعی جهان اسلام به شمار می‌رفت.