ولایت؛ سرچشمه بصیرت و علم
در تعقیبات نماز میخوانیم: «.. اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِی فِی قَلْبِی نُوراً وَ بَصَراً وَ فَهْماً وَ عِلْماً...» ۱؛ شاید بتوان به این دعا چنین نگریست که نور، مقدمه بصیرت است، بصیرت راه را برای فهم میگشاید و فهم، زمینه استقرار علم در وجود انسان را فراهم میکند؛ و در کافی شریف، از حضرت امام محمد باقر (علیهالسلام) آمده که فرمودند: «.. النّورُ وَ اللّهِ الأَئِمَّةُ مِن آلِ مُحَمَّدٍ صلى الله علیه و آله...» ۲؛ یعنی این همان نور است؛ ایجاد آن در قلب به بصیرت میانجامد و بصیرت، علم را از دانستن صرف به معرفت و تشخیص حق از باطل میرساند. چه بسیار مراکز علمی در جهان که به ظاهر در آنها علوم دینی آموخته میشود، اما به دلیل بیبهره بودن از ولایت، از نورانیت علم و در پی آن، از بصیرت حقیقی فاصله گرفتهاند؛ و از این روست که در حوزه علمیه شیعه، کسب علم از مسیر ولایت حضرت امیرالمومنین علی (علیهالسلام) میگذرد. ۱.من لا یحضره الفقیه جلد۲، صفحه۵۴۳ - ۲. الکافى ج ۱ ص ۱۹۴ ح ۱