پرونده ویژه میراثآریا از آثار موقت ایران در فهرست میراثجهانی یونسکو - قسمت چهاردهم
دیوار بزرگ گرگان؛ مرزی که تاریخ را در خود حفظ کرده است در پهنه سرسبز گلستان، سازهای امتداد یافته که یکی از شگفتانگیزترین نمونههای معماری دفاعی جهان باستان به شمار میرود؛ دیوار بزرگ گرگان. این دیوار در دوره ساسانی و از حدود دهه ۴۲۰ تا ۵۳۰ میلادی ساخته شد، در دورانی که مرزهای شمالی ایران در معرض تهدید و درگیریهای نظامی قرار داشت. یونسکو طول این دیوار را نزدیک به ۲۰۰ کیلومتر و شمار دژهای مرتبط با آن را ۳۸ دژ اعلام کرده است. اهمیت این سازه در مقیاس، پیوستگی و پیچیدگی آن است، سامانهای دفاعی که نشاندهنده توان مهندسی، سازماندهی نیروی انسانی و شناخت دقیق جغرافیای سرزمین در دوره ساسانی است. «دیوار بزرگ گرگان» در سال ۲۰۱۷ در فهرست موقت میراثجهانی یونسکو قرار گرفت. استان گلستان میراث معماری و نظامی دوره ساسانی فهرست موقت میراثجهانی یونسکو | ۲۰۱۷