چرخ فلک علی مهدیان
🔺فیلم فارسی مشهوری که در نیمه دوم دهه چهل، سال ۴۶ ساخته شد، صابر رهبر نویسنده و کارگردان آن بود. فردین و ایمانوردی و آذرشیوا و شهلا ریاحی و... فیلم با نقد وضعیت طبقاتی جامعه، توجه و همدلی با عنصر معنویت و دین، پیشنهاد به قانون برای روی خوش نشان دادن به محرومین ساخته شد. تصویری که از زندگی عادی مردم نشان داده میشود دیدنی است، تصویری که البته با رجوع به اکثر فیلمهای ایرانی میتوانید به دست آورید. تصویری خاطره انگیز برای شصت هفتاد ساله های امروز ما. 🔺فیلم طبق معمول همراه است با آوازهایی که مرحوم ایرج برای فردین میخواند. مشهور است که آن زمان ابیاتی از این آواز توسط ساواک سانسور شد، ابیاتی که فردین در خانه خرابه خود میخواند وقتی مسجد در میان شهر پشت او است و بعد بر میگردد به سمت هتل هیلتون و آن را با خانه خود مقایسه میکند و اشاره میکند و میگوید: اگر دستم رسد بر چرخ گردون/ از او پرسم که این چون است و آن چون/ یکی را میدهی صد ناز و نعمت/ یکی را نان جو آلوده در خون 🔺خیلی ها معتقدند دهه چهل ، دهه مهمی در تاریخ زمامداری ایران بوده، درست است که شاه با کودتای آمریکایی سال ۳۲ بازگشت اما از ابتدای دهه چهل این پشتیبانی آمریکایی از حاکم دست نشانده ایرانی باید ثمر میداد. آمریکا تصمیم گرفته بود برای کنترل شوروی، حکومتی مقتدر که کاملا پیرو سیاستهای آمریکا باشد در ایران وجود داشته باشد، حکومتی قدرتمند، با تجهیزات نظامی با توان امنیتی بالا. شاه هم تصمیم خود را گرفته بود، همراهی تام و تمام با راهبردی که آمریکا داشت. 🔺اگر چیزی به نام حق کاپیتولاسیون در ایران مطرح شد، محصول این راهبرد مهم بود. اگر ساواک با بهروزترین و خشن ترین روشهای امنیتی پلیسی در ایران شکل گرفت محصول همین سیاست