کنکور ۱۴۰۵ زیر ذره‌بین عدالت آموزشی
کنکور در ظاهر یک رقابت چندساعته است؛ همه داوطلبان به سؤالات یکسان پاسخ می‌دهند، اما پشت این چند ساعت، سال‌ها آموزش، کیفیت مدرسه، امکانات، کلاس خصوصی، مشاور و توان اقتصادی خانواده قرار دارد. سؤال اصلی این است: آیا همه دانش‌آموزان واقعاً از یک خط شروع حرکت کرده‌اند؟ بررسی سوابق مدرسه‌ای ۳۰ رتبه برتر سه گروه اصلی کنکور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد ۱۹ نفر، معادل ۶۳.۳ درصد، در مدارس استعدادهای درخشان تحصیل کرده‌اند و سهم مدارس دولتی عادی در میان این ۳۰ نفر صفر بوده است. این آمار به‌تنهایی علت موفقیت یا شکست را توضیح نمی‌دهد، اما یک سؤال جدی ایجاد می‌کند: چرا با وجود جمعیت بسیار زیاد دانش‌آموزان مدارس دولتی عادی، هیچ نماینده‌ای در میان ۳۰ رتبه نخست دیده نمی‌شود؟ عدالت آموزشی یعنی دانش‌آموز مستعد، صرف‌نظر از وضعیت اقتصادی خانواده، امکان تبدیل استعداد خود به موفقیت را داشته باشد. اگر یک دانش‌آموز به مدرسه باکیفیت، کلاس خصوصی، مشاور و منابع آموزشی دسترسی گسترده داشته باشد و دانش‌آموز دیگری از چنین امکاناتی محروم باشد، نتیجه نهایی را نمی‌توان فقط به «تلاش» نسبت داد. ادامه این گزارش را اینجا بخوانید.