یک درس مهم از تجربه روسیه در مقابله با آثار تحریم

نمودار نرخ روبل به دلار نشان می‌دهد از اسفند ۱۳۹۲ تاکنون روبل ۵۷ درصد ارزش خود را در برابر دلار از دست داده و بازار ارز این کشور سه قله اصلی را تجربه کرده که هر سه با موج جدید تحریم‌ها و کاهش درآمدهای نفتی همراه بوده است. در قله اول (۲۰۱۴) خالص خروج سرمایه به رکورد ۱۵۱.۵ میلیارد دلار رسید و ارزش دلاری صادرات نفت خام از ۴۲ به ۲۳ میلیارد دلار کاهش یافت؛ در نتیجه تولید ناخالص داخلی ۲.۴ درصد افت کرد و نرخ دلار از ۳۵ به ۶۳ روبل جهش کرد. در قله دوم (۲۰۲۲) غرب، دارایی‌های بانک مرکزی روسیه را مسدود کرد و نرخ دلار در ۲۸ فوریه به ۱۱۹.۵ روبل رسید. در قله سوم (۲۰۲۳) با تحریم نفتی اتحادیه‌ی اروپا و اجرای سقف قیمت نفت روسیه، نرخ دلار دوباره به بالای ۱۰۰ روبل رسید. بانک مرکزی روسیه در این تجربه‌ها با ترکیبی از سیاست‌ها مقابله کرد: افزایش نرخ بهره، کاهش سهم دلار در ذخایر و افزایش سهم طلا، کاهش بدهی خارجی، تقویت صندوق رفاه ملی، الزام صادرکنندگان به تبدیل ۸۰ درصد درآمد ارزی به روبل و ممنوعیت انتقال ارز به خارج برای شهروندان؛ اما اثر همه این سیاست‌ها موقتی بود و بعد از مدتی نرخ دلار دوباره به سطوح قبلی ب