بازخوانی انتقادی مقاله ششم «اصول فلسفه و روش رئالیسم»؛
ادراکات اعتباری و گشایش جهان انسانی احسان پشتمشهدی نوشت:مقاله «ادراکات اعتباری» را نباید فقط حاشیهای بر نظریه معرفت، بحثی درباره زبان یا مسئلهای در علم اصول دانست. ظرفیت مقاله از حدود دستگاه اولیه خود طباطبایی نیز فراتر میرود. مفهوم «جهان کوچک» پای انسان، معنا، فرهنگ و ساخت جهان انسانی را به فلسفه باز میکند. اگر این مسیر تا پایان پیموده میشد، میتوانست نسبت رئالیسم و ایدئالیسم، طبیعت و فرهنگ، حقیقت و اعتبار، و حتی جایگاه خود انسان در فلسفه اسلامی را به شکلی بنیادی بازآرایی کند. ️این مقاله بعدها توجه طیفی از متفکران را جلب کرد. رضا داوری بارها به آن توجه کرده، عبدالکریم سروش به آن پرداخته، صادق لاریجانی خوانشی دیگر از آن عرضه کرده، جواد طباطبایی در اثر خود درباره ابنخلدون به آن پرداخته و مصلح نیز کتابی درباره آن نوشته است. چنین استمرار ارجاعی نشان میدهد که مقاله را نمیتوان در تاریخ فکری صد سال اخیر ایران حاشیهای شمرد. ️برای فهم جایگاه مقاله باید استخوانبندی اصول فلسفه و روش رئالیسم را دید. طباطبایی برخلاف مسیر غالب فلسفه قدیم، بحث را ابتدا از معرفتشناسی آغاز میکند و مباحث