گفتوگو با حامد آرضائی، پژوهشگر تاریخ علم دانشگاه تهران
ابنسینا؛ فراتر از چهره آشنای یک طبیب حامد آرضائی: ابنسینا با «قانون فی طب»، دانش پراکنده پزشکی را در قالبی منظم و ماندگار سامان داد. این فیلسوف-پزشک ایرانی، با پیوند دادن تجربه بالینی و استدلال فلسفی، الگویی ساخت که قرنها در جهان اسلام و اروپا مرجع آموزش پزشکی بود. تردیدی نیست که ابنسینا در مباحث «نظریِ» پزشکی فوقالعاده توانمند بود. این تسلط تئوریک، ریشه در مقام او به عنوان یک فیلسوف و اندیشهورز نامدار دارد. مجلد نخست کتاب قانون که به مباحث پایهای و نظری اختصاص دارد، بعدها بهشدت مورد توجه پزشکانی قرار گرفت که با رویکردی فلسفی و تئوریک به دنبال درک ماهیت بیماریها و سلامت بودند. دربارهی سنت علمی او نیز باید گفت که ابنسینا، همچون سایر حوزههای اندیشهاش، از آزادی فکری ویژهای برخوردار بود. او ضمن تسلط بر اصول و مبانی پزشکی پیشینیان نظیر جالینوس و پزشکان پیش از خود، در صورت لزوم به نقد جدی آرای آنها میپرداخت و دیدگاههای نوین و مستقل خود را پیش میکشید. او مهمترین کتاب فلسفی خود را که شاید تأثیرگذارترین کتاب فلسفی قرون میانه باشد، با نامی پزشکی مینامد؛ «الشّفاء»؛ و متقابلاً